Trong bối cảnh Việt Nam đang đẩy mạnh triển khai mạng thông tin di động thế hệ mới 5G trên phạm vi cả nước, việc bảo đảm các trạm viễn thông và thiết bị vô tuyến điện hoạt động an toàn, tuân thủ đầy đủ các quy chuẩn kỹ thuật ngày càng trở nên quan trọng. Trong quá trình đó, công tác kiểm định thiết bị viễn thông và giám sát kỹ thuật đối với các trạm phát sóng được xem là một khâu then chốt nhằm bảo đảm hạ tầng viễn thông phát triển ổn định, an toàn và bền vững.
Những năm gần đây, cùng với sự phát triển mạnh mẽ của xã hội số và nhu cầu kết nối ngày càng tăng cao, hệ thống các trạm thu phát sóng thông tin di động (BTS) được triển khai rộng khắp tại nhiều địa phương. Đây là nền tảng quan trọng giúp bảo đảm hạ tầng kết nối phục vụ người dân, doanh nghiệp cũng như các dịch vụ số trong nền kinh tế số.
Tuy nhiên, tại một số khu vực, khi các trạm phát sóng được xây dựng gần khu dân cư, người dân vẫn còn băn khoăn về mức độ an toàn của trường điện từ phát ra từ các thiết bị viễn thông. Những lo ngại này chủ yếu xuất phát từ việc người dân chưa có đầy đủ thông tin khoa học về nguyên lý hoạt động của trạm phát sóng cũng như các quy chuẩn kỹ thuật liên quan đến giới hạn phơi nhiễm trường điện từ.
Thực tế cho thấy, khi các hoạt động đo kiểm được tổ chức công khai, minh bạch và có sự tham gia chứng kiến của người dân, những băn khoăn này có thể được giải đáp rõ ràng thông qua các số liệu khoa học cụ thể.
Tại khu vực ấp Thạnh Ninh, xã Bảo Thạnh, tỉnh Vĩnh Long, thời gian qua một số hộ dân đã có ý kiến phản ánh liên quan đến việc xây dựng và vận hành trạm thu phát sóng thông tin di động của doanh nghiệp viễn thông trên địa bàn. Trước những băn khoăn của người dân, Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Vĩnh Long đã chủ trì tổ chức hoạt động đo kiểm phơi nhiễm trường điện từ tại khu vực đặt trạm với sự tham gia của các cơ quan chuyên môn, chính quyền địa phương, doanh nghiệp viễn thông và đại diện các hộ dân sinh sống xung quanh.
Buổi làm việc giữa cơ quan chuyên môn, chính quyền địa phương và người dân tại xã Bảo Thạnh, tỉnh Vĩnh Long nhằm thông tin về hoạt động đo kiểm phơi nhiễm trường điện từ của trạm thu phát sóng thông tin di động trên địa bàn
Trước khi tiến hành đo kiểm thực địa, các cơ quan chuyên môn đã thông tin tới người dân về quy trình đo kiểm cũng như các quy chuẩn kỹ thuật liên quan đến an toàn bức xạ điện từ. Việc công khai thông tin ngay từ đầu giúp người dân hiểu rõ hơn về cách thức đánh giá mức độ phơi nhiễm trường điện từ cũng như cơ sở khoa học của các phép đo.
Đại diện người dân địa phương tham dự buổi làm việc và lắng nghe thông tin về hoạt động đo kiểm trường điện từ tại khu vực đặt trạm BTS
Hoạt động đo kiểm được tổ chức công khai với sự tham gia của đại diện người dân sinh sống xung quanh khu vực đặt trạm. Sự tham gia trực tiếp của người dân trong quá trình đo kiểm và công bố kết quả giúp tăng tính minh bạch, đồng thời tạo điều kiện để các cơ quan chuyên môn giải đáp kịp thời những băn khoăn liên quan đến mức độ an toàn của trạm phát sóng.
Trong quá trình tổ chức đo kiểm, Trung tâm Đo lường Chất lượng Viễn thông (đơn vị trực thuộc Cục Viễn thông, Bộ Khoa học và Công nghệ) đã tham gia giám sát quá trình đo kiểm phơi nhiễm trường điện từ tại khu vực đặt trạm. Với vai trò đại diện cơ quan quản lý nhà nước trong lĩnh vực viễn thông, Trung tâm theo dõi việc thực hiện các phép đo, phương pháp đo và thiết bị đo nhằm bảo đảm hoạt động đo kiểm được tiến hành đúng quy trình kỹ thuật, khách quan và minh bạch.
Cán bộ chuyên môn trao đổi, giải thích cho người dân về nguyên lý hoạt động của trạm BTS và phương pháp đo kiểm phơi nhiễm trường điện từ
Trước đó, doanh nghiệp viễn thông triển khai trạm cũng đã thực hiện các thủ tục kiểm định theo quy định và công bố kết quả đánh giá sự phù hợp đối với thiết bị và trạm phát sóng. Tuy nhiên, trong thực tế, một số người dân vẫn mong muốn có sự xác nhận trực tiếp từ cơ quan quản lý nhà nước để yên tâm hơn về mức độ an toàn của trạm viễn thông.
Hoạt động đo kiểm được thực hiện ngay tại khu vực đặt trạm với sự chứng kiến trực tiếp của người dân. Các phép đo được tiến hành tại nhiều vị trí xung quanh trạm và ở các độ cao khác nhau tương ứng với vị trí cơ thể người trong sinh hoạt hằng ngày, qua đó đánh giá mức độ phơi nhiễm trường điện từ trong điều kiện thực tế.
Kết quả đo kiểm cho thấy các giá trị trường điện từ tại khu vực xung quanh trạm đều thấp hơn mức giới hạn cho phép theo các quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về an toàn bức xạ điện từ. Điều này khẳng định trạm viễn thông đang hoạt động tuân thủ đầy đủ các quy định kỹ thuật, bảo đảm không gây ảnh hưởng đến sức khỏe của người dân và môi trường sống xung quanh.
Cán bộ kỹ thuật kiểm tra hệ thống thiết bị tại trạm thu phát sóng thông tin di động trong quá trình tổ chức đo kiểm phơi nhiễm trường điện từ
Việc có sự giám sát của cơ quan quản lý nhà nước trong quá trình đo kiểm đã giúp người dân có thêm cơ sở tin cậy để đánh giá khách quan mức độ phơi nhiễm trường điện từ tại khu vực sinh sống. Các kết quả đo kiểm được công khai, minh bạch ngay tại hiện trường đã góp phần giải đáp những băn khoăn ban đầu của người dân và củng cố niềm tin đối với hạ tầng viễn thông.
Hoạt động đo kiểm phơi nhiễm trường điện từ tại khu vực trạm BTS với sự giám sát của Trung tâm Đo lường Chất lượng Viễn thông đại diện cho Cục Viễn thông
Trong lĩnh vực viễn thông, công tác kiểm định thiết bị viễn thông và đài vô tuyến điện có vai trò quan trọng nhằm bảo đảm các thiết bị trước khi đưa vào khai thác phải đáp ứng đầy đủ các yêu cầu kỹ thuật và quy chuẩn an toàn. Thông qua hoạt động kiểm định và giám sát kỹ thuật, cơ quan quản lý nhà nước có thể đánh giá mức độ tuân thủ của thiết bị, góp phần bảo đảm môi trường điện từ an toàn, hạn chế nguy cơ gây nhiễu có hại giữa các hệ thống vô tuyến điện và duy trì chất lượng kết nối ổn định.
Trong bối cảnh Việt Nam đang tăng tốc triển khai mạng 5G, số lượng trạm phát sóng và thiết bị vô tuyến điện dự kiến sẽ tiếp tục gia tăng trong thời gian tới. Điều này đặt ra yêu cầu ngày càng cao đối với công tác kiểm định, đo kiểm và giám sát kỹ thuật nhằm bảo đảm các thiết bị viễn thông hoạt động đúng quy chuẩn và an toàn.
Bên cạnh vai trò phục vụ phát triển kinh tế – xã hội và thúc đẩy chuyển đổi số quốc gia, hạ tầng viễn thông còn có ý nghĩa quan trọng trong việc bảo đảm quốc phòng, an ninh và chủ quyền quốc gia, đặc biệt tại các khu vực biên giới, hải đảo và vùng biển xa.
Đối với ngư dân hoạt động trên biển, hệ thống thông tin liên lạc và các thiết bị vô tuyến điện là phương tiện quan trọng để duy trì kết nối với đất liền, tiếp nhận thông tin dự báo thời tiết, cảnh báo thiên tai cũng như liên hệ hỗ trợ khi gặp sự cố trên biển. Việc bảo đảm các thiết bị vô tuyến điện hoạt động ổn định, không gây nhiễu và tuân thủ các quy chuẩn kỹ thuật có ý nghĩa thiết thực đối với an toàn của ngư dân cũng như hiệu quả hoạt động khai thác thủy sản trên biển.
Trong thời gian tới, cùng với việc mở rộng mạng 5G và phát triển hạ tầng số trên phạm vi cả nước, các hoạt động kiểm định thiết bị viễn thông và đài vô tuyến điện sẽ tiếp tục được tăng cường. Đây là một trong những giải pháp quan trọng nhằm bảo đảm hạ tầng viễn thông phát triển theo hướng an toàn, minh bạch và bền vững, qua đó góp phần thúc đẩy mạnh mẽ quá trình chuyển đổi số quốc gia và phục vụ hiệu quả đời sống của người dân.
Nguồn: tư liệu do Báo và phát thanh, truyền hình Vĩnh Long cung cấp.
